Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Korzystając z serwisu zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zgodnie z Polityką cookies. Jeżeli nie akceptujesz Polityki, prosimy nie korzystaj z naszej witryny.
Uprawa fasoli.

FASOLA — warzywna roślina strączkowa z rodziny motylkowatych (Papllionaceae); pochodzi z Ameryki Południowej, do Europy przedostała się w XVI w.; spośród uprawianych u nas rozróżniamy: fasolę zwykłą (Phaseolus vulgaris) i fasolę wielokwiatową; pierwsza jest rośliną jednoroczną, wysokości od 40 do 300 cm, samopylną, druga — zasadniczo wieloletnia, u nas uprawiana jako jednoroczna, jest obcopylna. Ze względu na stopień włóknistości strąka i związany z tym sposób spożycia dzielimy fasole na szparagowe (prawie bez włókna w strąku) spożywane w całości ze strąkiem, oraz fasole łuskowe, czyli przeznaczone na tzw. „suche ziarno". Fasola szparagowa znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle konserwowym i zamrażalniczym oraz
jest masowo używana jako jarzyna w stanie świeżym, bezpośrednio po zbiorze. Nasiona zawierają azotowych związków 22,5%, zielone strąki -2,7%, przeważnie w postaci białka. Wartość kaloryczna fasoli jest bardzo duża: 100 g świeżych strąków daje 42,2 kalorii, 100 g suchych nasion — 250. W składnikach popielnych fasoli jest wiele związków fosforu i wapnia. Zielone strąki zawierają w 100 g świeżej masy: 3 mg wit. A, 0,17 mg wit. B i i 15 mg — wit. C.

Uprawa. Fasola ma bardzo wysokie wymagania co do temperatury, jest bardzo wrażliwa na mróz, brak zaś dostatecznej ilości światła wpływa na zmniejszenie się plonów. Fasola szparagowa potrzebuje dużo wody, gdy jest za sucho, strąki stają się włókniste, nadmierna jednak wilgotność przy niskiej temperaturze powoduje opadanie kwiatów, występowanie chorób grzybowych i wypadanie roślin. Fasola łuskowa jest mniej wrażliwa na nadmierną wilgotność i plonuje dobrze tylko w latach suchych. Na ogół fasole wymagają gleb lekkich, próchnicz-nych, umiarkowanie wilgotnych, źle rosną na glebach kwaśnych, ciężkich wilgotnych, o wysokim poziomie wody gruntowej. Na przedplon fasola nie jest wrażliwa. Na glebach zasobniej-szych uprawia się ją w trzecim roku po oborniku, na słabszych — w drugim, korzenie fasoli słabo przyswajają składniki pokarmowe z gleby, wymaga więc intensywnego nawożenia fosforem i potasem, nieco azotu potrzebuje tylko na początku swego rozwoju, zanim się rozwiną bakterie brodawkowe z nią współżyjące. Dawki nawozów na l ha (w przeliczeniu na czysty składnik) wynoszą: 15—30 kg azotu, 55—70 kg kwasu fosforowego, 80—120 kg tlenku potasu. Do gruntu sieje się między 10—20 maja, karłową czyli piechotę (wysokości 25—40 cm) sieje się gniazdowe „pod motykę" w rzędy co 40—50 cm, w rzędach
co 20—30 cm lub — pasowo w rzędy co 30— 40 cm, pozostawiając wolne pasy szerokości 60 cm. Na l ha potrzeba 80—250 kg nasion, na dużych obszarach sieje się siewnikiem w rzędy co 40— 50 cm, w rzędach co 3—4 cm na głębokość 2— 4 cm. Fasolę tyczkową, czyli tyczną (wyrastającą do 2 m) sieje się gniazdowe w rzędy co 50—60 cm, w rzędach co 50 cm; gdy jest jeszcze mała, wbija się tyczki (na głębokość 40 cm, wysokości 2—3 m) prosto lub ukośnie, łącząc wierzchołki. Zbiór fasoli szparagowej karłowej trwa przez lipiec i sierpień, przeciętny plon wynosi 80—150 q, strąki zrywa się co 3—4 dni. Fasola tyczkowa dojrzewa o 10—12 dni później niż karłowa. Fasolę „na suche ziarno" zbiera się, gdy strąki i nasiona są już zupełnie zeschnięte, młóci się cepami lub na młocarni. Średni plon nasion fasoli karłowej wynosi 10—20 q/ha, tyczkowej 20—30 q. Zależnie od barwy strąka fasole dzielimy na żółtostrąkowe, czyli masłowe, oraz zielonostrąkowe; nie wijące się dokoła podpory, lecz płożące się, pośrednie co do wysokości (60—120 cm) między karłowymi a tyczkowymi nazywa się włókami lub biczyko-wymi. Odmiany: fasole karłowe szparagowe o strąkach zielonych — Saxa, Księżniczka Holenderska, Bronowicka; o strąkach żółtych — Złota Saxa i Quitlinga; karłowe na suche ziarno — Norida,Krakowska, Bomba, Biała Wyborowa, Wiejska, Biała Eksportowa, biczykowe — Perłówka; tyczkowe zielonostrąkowe użytkowane jako szparagowe i na suche ziarno-Rakowicka, Mamut. Z gatunku fasoli wielokwiatowej uprawia się tylko jedną odmianę — Piękny Jaś.
Choroby: antraknoza fasoli; bakterioza obwódkowa (choroba tłuszczowa) fasoli; rdza fasoli; mozaika zwykła (zielona) fasoli. Szkodniki: *przędziorek chmielowiec, krocionóg krwawoplamy, strąkowiec fasolowy, ziarnojad brazylijski, śmietka kiełkówka.

 
 
Biżuteria z kwiatami
Biżuteria z kwiatami

Online

Naszą witrynę przegląda teraz 45 gości